Van skater, via kakker naar mijzelf

 In Blogs
Spread the love

 

Wow, wat spannend was dat zeg. Mijn eerste eigen blog publiceren en dan nog wel over zo’n persoonlijk onderwerp. Maar wat een lieve reacties kreeg ik erop. Zo bleek mijn angst zoals gewoonlijk weer eens ongegrond te zijn. Waar komt die angst toch vandaan? Wat is er zo eng aan om het spel van het leven te spelen, gewoon zoals je bent en zoals je je op dat moment voelt? Waarom bouwen we toch die muurtjes om onze kwetsbare ‘ik’ en spelen we een rol die niet volledig authentiek is?

Als klein kind kan ik mij die angst niet herinneren. Ik leefde toen gewoon in het moment, deed waar ik op dat moment zin aan had of wat ik simpelweg leuk vond om te doen. Daar dacht ik niet over na. Ook was ik me er niet van bewust dat mensen in mijn omgeving mogelijk iets van mij of mijn gedrag zouden kunnen vinden. Natuurlijk hoorde ik wel eens van mijn ouders of ik lief was geweest of dat ik iets stouts had gedaan, maar met een veilige en vertrouwde thuissituatie ging ik snel weer over op de orde van de dag. Of liever van dat moment. Zolang je op die leeftijd het gevoel hebt dat de belangrijkste personen in je leven onvoorwaardelijk van je houden, dan is er over het algemeen weinig sprake van sociale angsten.

Rond het zevende levensjaar word je je bewuster van je eigen houding en gedrag ten opzichte van je omgeving. Ook gevoelens als schaamte en angsten kunnen daarbij gaan ontstaan. Angsten om niet geaccepteerd en gewaardeerd te worden door bijvoorbeeld leeftijdsgenoten. Zodra op dat vlak uitsluiting van een groep dreigt, ga je jezelf steeds meer aanpassen aan de regels, normen en waarden van de groep. Vaak ongeacht de consequenties en het gedrag dat je daarvoor moet laten zien.

Bij mij was dit precies de fase waarin een grote verandering in mijn leven plaatsvond. Op mijn zesde verhuisden we in de zomervakantie van een gemoedelijke, door Nederlandse militairen bewoond dorp in Duitsland terug naar Nederland. Het nieuwe schooljaar startte ik in groep 3, op een nieuwe school in een Twents dorp, met allemaal kinderen in de klas die ik niet kende. Ik moest er mijn plek zien te veroveren en dat in een klas die al twee jaar samen optrok. Over het algemeen ging dat best goed, alleen de keren dat ik “mof” om de oren geslingerd kreeg waren pittig. Achteraf heeft dat er mede toe geleid dat ik me steeds een beetje meer ben gaan aanpassen uit angst dat men mij raar zou gaan vinden. Ik kwam natuurlijk al grappig uit de hoek met mijn hoog Hollands accent destijds (daar is nu overigens weinig van over).

Dat aanpassen is op een gegeven moment een gewoontepatroon geworden. Alles waarmee ik een uitzondering zou kunnen worden ten opzichte van de klas waarin ik zat, leeftijdsgenootjes, dorpsgenoten, of wie dan ook, probeerde ik te voorkomen. Uit angst iets fouts te doen, onderwerp van gesprek te worden, uitgesloten te worden, etc. ging ik mij maar aanpassen naar mijn omgeving. Een hele opgave! Zo heb ik diverse stromingen in mijn pubertijd uitgeprobeerd; van ‘skater’ tot ‘kakker’ en alles wat er tussenin zat. Achteraf kan ik er gelukkig wel om lachen, maar destijds zorgde het voor een groeiende onzekerheid omdat ik mij nergens echt bij thuis voelde. Die onzekerheid is altijd blijven sluimeren, hoe hard ik ook mijn best deed om het tegendeel te bewijzen.

En daar zit nu juist het probleem. Om mijn gevoelens van onzekerheid en angst niet gewaardeerd en niet goed genoeg gevonden te worden maar niet te hoeven voelen, ging ik tegenmaatregelen nemen en daar heel hard mijn best voor doen. Deze tegenmaatregelen bestonden onder andere uit hard werken (inclusief overwerken), ‘ja’ zeggen tegen allerlei verzoeken, pleasen, bij het maken van keuzes rekening houden met de mening van anderen, mijn eigen gevoel en behoeften wegstoppen en ondergeschikt maken aan dat van anderen. Daardoor was ik niet meer bezig met het realiseren van mijn eigen dromen, doelen en plannen maar vooral met die van anderen (waarbij het nog maar de vraag is of het de daadwerkelijke dromen, doelen en plannen van anderen waren). Ik was uitgegroeid tot een ware kameleon, die goed de kleuren van haar omgeving kon aannemen. Tot op zekere hoogte een mooie eigenschap, zolang je jezelf daarin maar niet verliest.

Om verandering te krijgen in mijn gewoontepatroon ben ik begonnen met het erkennen dat de gevoelens van onzekerheid er op dit moment gewoon zijn. Ik ben de gevoelens volledig gaan voelen op de momenten dat ze opkwamen en heb de neiging om de trukendoos met tegenmaatregelen los te trekken zoveel mogelijk opzij geschoven. Dat was in het begin natuurlijk lastig. Mijn gewoontepatroon was al zoveel jaren ingesleten dat het geautomatiseerd gedrag geworden was. Het koste veel energie en alertheid om de gevoelens bewust waar te nemen en de neiging er iets aan te willen doen te onderdrukken. Toen dat eenmaal een beetje lukte, merkte ik al snel dat er veel ruimte ontstond omdat ik niets hoefde te doen. Ook viel op dat de onzekere gevoelens die ik had in de praktijk vaak niet eens nodig waren. Dit had ik in de oude situatie alleen nooit opgemerkt, omdat alle aandacht uitging naar het nemen van tegenmaatregelen. Om dat niet meer te hoeven doen, levert veel ruimte en nieuwe mogelijkheden op. Ruimte om de gevoelens van onzekerheid eens voorzichtig naar de achtergrond te schuiven, te gaan voelen wat ik zelf wil of vind en te gaan ervaren hoeveel energie daarbij vrij komt. Geweldig! Dat smaakt naar meer. Natuurlijk gaat dit proces niet in één keer vlekkeloos, maar stapje voor stapje kom ik vooruit op het pad dat dicht bij mijzelf ligt. En dat voelt ontzettend goed!

Leave a Comment

Start typing and press Enter to search