De grote valstrik van begeertes

 In Blogs
Spread the love

 

Herken jij jouw begeertes? Heb je invloed op ze en heb je ze onder controle? Of controleren zij jou en beheersen ze jouw gedachten en daarmee je dagelijks leven? En ervaar je deze beheersing als positief of moet je eerlijk aan jezelf bekennen dat je er eigenlijk wel last van hebt of zelfs onder gebukt gaat? Kost het je wellicht te veel tijd, energie en/of geld, die je eigenlijk op andere, belangrijkere vlakken te kort komt?

Grofweg kunnen we stellen dat begeertes al die situaties, objecten of personen zijn waar een sterk, vaak zintuiglijk, ‘willen’ of ‘moeten’ op zit. Je wilt of moet persé datgene hebben waar jouw zintuigen op gevallen zijn. Soms zelfs zonder dat je het in de gaten hebt. Je hebt dan al gegeten, gedronken, gezien of gekocht voordat je het goed en wel door hebt. Vooral het feit dat dit zo onbewust of vanzelfsprekend gaat, maakt dat je verstrikt kunt raken in begeertes. Je denkt er niet eens meer bewust bij na of je het wel écht wilt of nodig hebt. Soms zelfs zover dat je jezelf niet meer in de hand hebt. Denk hierbij aan verslavingen zoals alcohol, drugs of zelfs onze mobiele telefoon. Je leeft daardoor niet meer in de realiteit.

Met begeren an sich is niet persé iets mis. We hebben namelijk tot op zekere hoogte het begeren nodig om iedere dag weer ons bed uit te komen en iets uit onze handen te krijgen. Alleen is het wel van belang wie er aan het stuur zit. Reageren we automatisch en onbewust op de prikkels die via onze zintuigen binnenkomen? Of zijn we in staat om dit proces te sturen door bewuste keuzes te maken of we iets wel of niet willen?

Het punt met begeertes is namelijk dat ze je kortstondig een beetje gelukkiger maken doordat ze je een bepaalde mate van bevrediging geven. Als je niet oplet en je begeertes onbewust hun gang laat gaan, kun je eenvoudig een verslaving creëren om zo het bevredigende gevoel vast proberen te houden. Dit bevredigende gevoel is helaas maar tijdelijk. Je raakt eraan gewend, het raakt op, de nieuwigheid is er snel af. Het gevoel van leegte dat dan weer ontstaat wil je weer zo snel mogelijk opvullen met een nieuw begeren. En zo is de verslavingscirkel rond. En vergis je er niet in, dit begeren met het risico op verslaving kan op de kleinste of op niet voor de hand liggende zaken zitten.

Wat dacht je van een van mijn grootste begeertes: kennis opdoen. Ik wil graag veel kennis opdoen en daarmee de wereld om mij heen met daarin alle mensen, systemen en processen volledig begrijpen. Daar word ik echt heel blij van! Hiervoor kan ik ieder vrij moment dat ik voor mijzelf heb veel informatie opzoeken, boeken lezen en documentaires kijken. Dat alles om het gevoel van leegte dat mijn begeerte mij onbewust geeft op te vullen. Dit gevoel van leegte kan zich zichtbaar maken in angsten of frustraties. Ik wil bijvoorbeeld graag begrijpen hoe alles werkt, maar ik heb het idee dat ik daarvoor over te weinig concrete kennis beschik. En dat frustreert. Het frustreert zelfs nog meer als ik niet kan vinden waar ik naar op zoek ben. Kun je nagaan hoe groot de frustratie kan worden als je al uren- of dagenlang naar iets specifieks gezocht hebt, maar daar niets of nauwelijks iets over kunt vinden.

Dan heb ik het nog niet eens gehad over de angstige gevoelens die mijn begeerte kan oproepen. Zodra ik namelijk mijn kennis wil inzetten in de praktijk steekt de angst de kop op dat mijn kennis nog lang niet voldoende is om er écht iets mee te kunnen. En zo hebben we, samen met de frustraties, de voedingsbodem gecreëerd voor een verslaving. Om deze gevoelens van angst of frustratie maar niet te hoeven voelen, blijf ik op zoek naar meer kennis. En iedere keer dat ik weer meer kennis vergaard heb en iets beter begrijp hoe de wereld om mij heen werkt, geeft dat een gelukkig en bevredigend gevoel. Tot ik weer denk te merken dat het niet voldoende is… En dat laatste gebeurt vaak zo snel dat ik niet eens het gelukkige, bevredigende gevoel heb kunnen opmerken.

Het grappige is dat wanneer ik dit gedrag met wat meer afstand observeer, ik heel goed door heb dat ik in de spiraal van begeerte vast zit. Ik vraag mij namelijk op geen enkel moment af of ik de kennis die ik opdoe wel echt nodig heb. Zodra mijn oog op iets valt dat mijn interesse wekt, duik ik er direct in zonder na te denken of ik er echt iets mee kan of ga doen. De honger naar kennis is amper te stillen. Hoe kom ik dan nu uit deze spiraal? Het is goed om te beseffen dat wanneer we iets begeren, we het plezier, het genot of de antwoorden buiten onszelf zoeken. We voelen een soort leegte vanbinnen, het gevoel dat we iets tekortkomen, dat we graag willen opvullen. Het gevolg is dat we nog meer buiten onszelf gaan zoeken om dit gevoel van een tekort maar niet te hoeven voelen. Dit is allemaal begeerte. De media speelt hier ook slim op in. Ze brengen je alleen maar in de verleiding om te kopen en zaken buiten jezelf te zoeken, om zo de leegte die je in jezelf voelt mee op te vullen. Vaak speelt dit proces zich in ons onderbewustzijn af.

De kunst is om te leren hier bewuste keuzes in te maken. Dus je niet langer onbewust mee laten slepen door je begeertes, maar bewust kiezen van welke zaken je wilt genieten. Zolang je beseft dat dit genot tijdelijk is en je het niet nodig hebt om een gevoel van leegte mee op te vullen, kan het geen kwaad. Je mag dus zeker wel genieten van een biertje, losgaan op een mooi concert of zwijmelen bij een goed boek, zolang jij zelf aan het stuur blijft en kunt genieten zonder het verlangen naar meer te voeden. Blijf daarvoor vragen stellen. Klopt het wel wat ik zie? Wil ik dit wel echt? Heb ik het wel echt nodig? Op deze manier creëer je het onderscheidingsvermogen waarmee je kunt voorkomen in de spiraal van begeerte terecht te komen.

Probeer dus zoveel mogelijk de antwoorden in jezelf te vinden. Niet zelden gebeurde het namelijk dat de antwoorden waarnaar ik op zoek was zich uiteindelijk vanzelf aandienden. Dan kon ik er uren, dagen of zelfs weken of jaren naar op zoek zijn geweest zonder bevredigend resultaat. Zodra ik dan de zoektocht had losgelaten en eindelijk had geaccepteerd dat ik het antwoord toch niet zou vinden, diende het zich vaak ineens spontaan aan. Het antwoord kwam plots in me op, ik herinnerde me het of ik kwam het zo ineens tegen in een artikel of boek dat ik om andere redenen las. Op dat moment besef je dat het geen zin heeft om koortsachtig op zoek te gaan naar antwoorden of lukraak kennis en informatie te vergaren. Zodra je het nodig hebt of er klaar voor bent, komen de antwoorden wel naar je toe.

Daar komt nog eens bij dat kennis opgedaan uit hetgeen je leest of ziet lang niet altijd leidt tot echt begrip. We hebben allemaal in ons leven in de schoolbanken gezeten en ons bezig gehouden met de kennis die ons aangereikt werd. Hoeveel van die kennis is daadwerkelijk blijven hangen en omgezet in volledig begrip van de situatie? Is het niet zo dat het echte begrip pas ontstaat als je het daadwerkelijk gevoeld en ervaren hebt? Scheikunde, Natuurkunde of Biologie snapten we toch pas beter nadat we er in de praktijk ervaring mee opgedaan hadden? Kinderen ontstaan toch niet alleen door het lezen van een Biologie-boek, daar zullen we in de praktijk toch echt ervaring in op moeten doen 😉

Mijn werkelijke verlangen naar kennis, échte kennis, doe ik uiteindelijk niet op uit de beschikbare informatie op internet of in boeken. Uiteindelijk is dit allemaal al aanwezig in mijzelf en door mijzelf. Helaas lukt het nog niet altijd om daarop te vertrouwen… Dat vraagt nogal wat moed. In onze maatschappij wordt het zo belangrijk gevonden dat we kennis opdoen door opleidingen, studies, trainingen, cursussen en middels de boeken of kranten die we lezen. Minder gestimuleerd wordt het opdoen van kennis door oefenen, leren en fouten maken in de praktijk of door meditaties, waarmee je inzicht krijgt in wat voor jou wel of niet werkt en waarom. Terwijl juist deze vormen van kennis opdoen vele malen duurzamer, waardevoller en diepgaander zijn. Bovendien scheelt het ons ook een hoop onnodige verspilling van tijd, geld en energie. Niet gek in deze tijd waarin we allemaal zo druk lijken te zijn!

Leave a Comment

Start typing and press Enter to search